Kademeli emeklilik sistemi, EYT sonrası gündemin en çok konuşulan başlıklarından biri olmaya devam ediyor. 2000 sonrası sigorta girişi olan milyonlarca çalışan, yeni modelin ne zaman çıkarılacağını ve kimlere erken emeklilik imkânı sağlayacağını merak ediyor.

Erken emeklilik beklentisi, EYT düzenlemesinin ardından özellikle 1999–2008 yılları arasında sigorta girişi bulunan çalışanlar için yeniden gündemin ilk sıralarına yerleşti. Meclis’e sunulan kademeli emeklilik teklifi, yaş ve prim şartlarını sigorta başlangıç tarihine göre belirleyen yeni bir geçiş modeli içeriyor. Düzenlemenin yasalaşması hâlinde, milyonlarca kişi için erken emeklilik kapısı açılmış olacak. Peki kademeli emeklilik sistemi nasıl işleyecek, kimler yararlanabilecek ve süreç ne zaman yürürlüğe girebilir?

KADEMELİ EMEKLİLİK SİSTEMİ NEYİ AMAÇLIYOR?

Kademeli emeklilik, sigorta başlangıcına bağlı olarak emeklilik yaşını ve prim gününü adım adım belirleyen bir geçiş formülü olarak tanımlanıyor.
Bu modelin temel hedefleri şöyle:

Emeklilik şartlarının daha öngörülebilir hâle getirilmesi,

EYT kapsamına girmeyen çalışanların mağduriyetinin azaltılması,

Sosyal güvenlik sisteminde adil bir geçiş süreci oluşturulması.

Bu kapsamda yaş ve prim gün şartı, kişinin işe giriş yılına göre kademeli olarak artıyor.

ÖRNEK KADEMELİ EMEKLİLİK HESAPLAMALARI

Sistemdeki yaş ve prim şartı sigortalılık başlangıcına göre değişiyor. Taslak modellerde öne çıkan örnekler şöyle:

2000 girişli kadın çalışan: 43 yaş + 6.250 prim günü

2008 girişli erkek çalışan: 50 yaş + 6.850 prim günü

Bu hesaplamalar, emeklilik yaşının tamamen sabit olmadığı; başlangıç yılına göre kademeli şekilde yükseldiği bir sistemi işaret ediyor.

TEKLİF MECLİS’E SUNULDU: SÜREÇ BAŞLADI

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, kademeli emeklilik teklifini TBMM’ye sunarak yasal süreci resmen başlattı. Teklif, sosyal güvenlik reformlarının önemli ayaklarından biri olarak değerlendiriliyor ve EYT sonrasında kapsam dışı kalan çalışanlara yeni bir alternatif sunmayı amaçlıyor.

BAKAN IŞIKHAN’DAN NET MESAJ: “SİSTEMDE KÖKLÜ DEĞİŞİKLİK YOK”

Kademeli emeklilik beklentileri yükselmiş olsa da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, geçtiğimiz aylardaki açıklamalarında sistemde köklü bir değişiklik planlanmadığını vurgulamıştı.
Işıkhan şu ifadeleri kullandı:

“Emeklilik sisteminde yeni bir düzenleme düşünmüyoruz.”

“Prim ve yıl şartları mevcut haliyle devam edecek.”

“SGK sistemi dünyanın örnek gösterdiği modellerden biri.”

Bu açıklamalar, düzenlemenin kısa vadede yasalaşmasının düşük ihtimal olduğunu gösterse de Meclis’e sunulan teklif süreci canlı tutuyor.

KİMLER ERKEN EMEKLİ OLABİLİR? (GÜNCEL REHBER)

Erken emeklilik hakkı sadece kademeli modelle sınırlı değil. Mevcut mevzuata göre erken emeklilik imkânı bulunan gruplar şunlar:

EYT’liler (1999 öncesi giriş)

Kadın: 20 yıl + 5.000 prim günü

Erkek: 25 yıl + 5.975 prim günü

Engelli bireyler

%60 ve üzeri: 15 yıl + 3.960 prim günü

%50–59: 16 yıl + 4.320 gün

%40–49: 18 yıl + 4.680 gün

Malulen emeklilik

En az %60 iş gücü kaybı

10 yıl + 1.800 prim günü

Fiili hizmet süresi zammı alan meslekler

Maden işçileri

Basın çalışanları

Askeri personel vb.

Borçlanma hakkı bulunanlar

Kadın: Her doğum için 2 yıl (en fazla 3 doğum, toplam 6 yıl)

Erkek: Askerlik süresi kadar borçlanma

Bu gruplar mevcut mevzuat kapsamında erken emekli olabiliyor.

KADEMELİ EMEKLİLİK BAŞVURULARI NASIL İŞLEYECEK?

Yeni model yasalaşırsa başvuru süreci sigorta başlangıç tarihine göre belirlenen yaş ve prim gerekçeleri üzerinden yapılacak.

Taslak hesaplamalara göre:

2000–2008 arası sigorta girişliler, kademeli tablonun merkezinde yer alacak.

Yaş şartı yıl bazında artacak, prim günleri ise kademeli olarak yükselecek.

Bu yapıyla, EYT sonrası kapsam dışında kalan milyonlarca çalışan için erken emeklilikte yeni bir geçiş dönemi planlanıyor.

2026 İÇİN BEKLENTİLER SÜRÜYOR

Bakanlığın açıklamalarına göre kısa vadede net bir yasa hazırlığı bulunmasa da Meclis’e sunulan teklif süreci canlı tutuyor. 2026 yılı boyunca hükümet ve muhalefetten gelecek açıklamalar, kademeli emeklilik modelinin geleceğini belirleyecek.

Kaynak: Haber Merkezi